Mohawk walk

Van passief naar actief leren

We leren het meeste door de dingen zelf te doen en zelf te ervaren. Eigen ervaringen blijven ons langer bij dan een gelezen verhaal of een bekeken film, daar kent iedereen de voorbeelden van. Om van ervaringen ook daadwerkelijk te leren is reflectie en begeleiding nodig. Denk aan het leren autorijden, waarbij altijd een instructeur aanwezig is.

Bij ervarend leren, ook wel experiential learning genoemd, leren we:

  • door de ervaring zelf
  • met en van anderen
  • door theorie te koppelen aan de ervaring én
  • door te reflecteren.

Achtergrond

De opvattingen van psycholoog, pedagoog en filosoof Dewey (1859-1952) liggen aan de basis het ervaringsleren. Een van zijn uitspraken is: “Education is life itself”. Door zijn invloed kwam er een wereldwijde stroming op gang waardoor ook Kurt Hahn (1886-1974) geïnspireerd werd. Hahn ontwikkelde een methodiek, waarbij hij zowel de fysieke als mentale vorming stimuleerde. In eerste instantie deed hij dit binnen het onderwijs en later daarbuiten. In Engeland richtte hij na de oorlog de Outward Bound School op om jonge zeelieden beter voor te bereiden op hun taak. Vanuit deze methodiek ontwikkelde zich de Adventure Based Counseling (Schoel, Prouty en Radcliffe, 1988) die goed overeenkomt met de manier waarop ik werk. De gehele methodiek bestaat uit een aantal losse elementen die al dan niet gezamenlijk ingezet worden. De te onderscheiden elementen zijn de doelstellingen, de activiteitensessies en groepsdynamica als sturingselement. Voor alle elementen geldt dat er bij aanvang van het proces gestart wordt met het waardecontract. De deelnemers en trainers stemmen hiermee in (er zijn, samenwerken om doelen te bereiken, trouw blijven aan veiligheid, feedback geven).

Kernelementen

Kernelementen van de ABC methodiek zijn:

  • Doelen stellen (individueel en groepsgericht, waardecontract)
  • Vertrouwen opbouwen (groeiproces van een groep)
  • Uitdaging en stress (uitdagende activiteiten waarin risico’s worden aangeboden, gedwongen worden door de stress om dingen anders te doen, challenge by choice)
  • Problemen oplossen (duidelijk begin en einde van een opdracht waarin één of ander probleem opgelost moet worden)
  • Plezier hebben (leren gaat het best als het leuk is, lachen is gezond)
  • Piekervaringen (tot dusverre geleerde vaardigheden in praktijk brengen)
  • Complimenteren en belonen.

Waarom ervaringsleren werkt

Uit onderzoek blijkt dat ervaringsleren werkt omdat:

  • Deelnemers meer bereid zijn deel te nemen en zichzelf te laten zien door de spelachtige atmosfeer (Gollins in Herbert, 1996)
  • Individuele positieve kanten naar de voorgrond gebracht en negatieve geminimaliseerd worden doordat de peergroup deelneemt (Gollins in Herbert, 2000)
  • Men positieve ervaringen op doet waardoor het zelfvertrouwen verbetert (Weg en Bliek, 1991; Scharloo en Tilhart, 1996)
  • Men uit gaat van de filosofie dat “alles en iedereen waardevol is” (Gollins in Herbert, 1996)
  • De fysieke activiteiten die worden gebruikt een middel zijn om deelnemers hun eigen zwakheden en krachten te leren kennen, begrijpen en accepteren (Hattie, Marsh, Neill en Richards, 1997)
  • Uit de ontdekkingen en ervaringen door de activiteiten, krachten kunnen worden geput en conclusies worden getrokken voor de dag van morgen, met transfer naar het leven en werken van alledag (Helmantel, 1991 en Kimmball en Bacon in Ruikes, 2000).

Vaak werk ik buiten op een aantal fantastische locaties. Een bijzondere plek is echt een enorme meerwaarde in een programma.

Resultaat

Het ervaringsleren is geen methode om gedrag te veranderen, maar zorgt voor een aanscherping van je attitude. Het is een bewustwordingsproces waarbij de deelnemer zijn of haar gedrag onder de loep neemt, hier bewust van wordt en zélf de keuze maakt of hij er iets mee doet of niet.