theorie-modellen

Over theorie en praktijk

In een ontwikkeltraject voor teams maak ik onder andere gebruik van de volgende theoretische onderbouwingen en modellen:

Teamfasen (Tuckman)

Bruce Tuckman beschrijft vijf fasen in de ontwikkeling van relatief kleine teams (tot 12 personen). De fases Forming, Storming, Norming, Performing worden doorlopen voordat een team uit elkaar gaat (adjourning). In de eerste fases spelen vooral sociaal emotionele aspecten een belangrijke rol terwijl in de latere fases de taakgerichte aspecten meer aandacht krijgen. Vaak wordt het model niet lineair doorlopen en teams gaan vanuit hun huidige fase niet per definitie naar een naast hogere fase.

5 Dysfunctions of a team (Lencioni)

De uitdagingen van een team in ontwikkeling worden mooi beschreven door Lencioni. De stappen uit deze piramide zijn goed te combineren met de ontwikkelingsfasen van een team, zoals Tuckman die beschrijft. Deze combinatie van modellen geeft een team vaak inzicht, waarom men tegen de uitdagingen aanloopt, die op dat moment ervaren worden.

Leiderschapsstijlen (Hersey & Blanchard)

Hersey en Blanchard ontwikkelden een model voor situationeel leiderschap. Het model geeft inzicht in de verschillende leiderschapsstijlen over de assen ondersteunen en sturen. De verschillende stijlen kunnen worden geplot op het ontwikkelingsniveau voor de taak van een medewerker. Dit resulteert in een optimale stijl die afhankelijk is van de situatie en vraagt van de leider een mate van stijl-lexibiliteit.

Logische (leer-)niveau’s (Bateson en later Dilts)

Bateson en Dilts beschrijven zes logische niveau’s waarop we leren, veranderen en functioneren. Het model laat zien dat belemmeringen op één van de niveaus, door het naast hogere niveau beïnvloed worden. Het maakt inzichtelijk hoe we als mens of als organisatie kunnen veranderen.

Leercirkel (Kolb)

De leercirkel van Kolb geeft goed weer hoe het proces van ervaringsleren verloopt. Allereerst is er het hebben van de ervaring zelf, vervolgens het reflecteren en betekenis geven aan die ervaring waarna we experimenteren met het geleerde of het nieuwe gedrag, wat op zich weer een nieuwe ervaring is. Deze cirkel doorlopen we continue in een ontwikkeltraject.

Adventure Based Counseling

Een ontwikkeltraject voor teams waarin we gebruik maken van ervaringsleren is meestal opgebouwd op basis van de methodiek van de ABC-methode. Hier lees je er meer over.